“Adierazpena: Artea eta Bakeari buruzko baieztapena Gernikan”

Gizakiaren helburu nagusienetariko bat, bere sormen ahalmenaren bitartez mundu positibo bat lortzearen sinismena lortzea dela pentsaturik, non bakea gerrari nagusitu ahal zaion, zintzotasuna espirituaren krudelkeriari eta ulermena biolentziari; guk, behean sinatzen dugun artistok eta Artea eta Bakeari buruzko Nazioarteko 1go Topaketan, Gernika hiri artistiko – sinbolikoan bildu garenok eta helburu hauen alde sinatu dugunok, gure erantzunkizuna eta baliabide giza – artistiko, intelektual eta izpiritualak adieraztea ohore bat dela uste dugu bai geure buruarentzako baita ingurukoenentzako erronka ere. Gainera, artearen espresioak, ahal duen heinean behintzat, gizateriak, daukan ahalmenaren ulermen hobea lortzen lagundu eta hortaz, gizarte mundial hobea lortzeko balio izan beharko lukeela deritzogu.

Jakin badakigu gure lanbide barruan ere badaudela, artea eta bizitza aparteko gauzak direla pentsatzen dutenak; besteen ikuspuntuak ondratzen eta errespetatzen ditugun aldi berean, guk, erabat eta gartsuki sentitzen dugu, XXI. Mendeko Artearen norabideak, berradiskidetzeari, bakeari eta herri eta kultura guztien giza ulermenari era esanguratsu batean, laguntza emango dioten giza idealak zeintzu diren islatuko dituela. Hori dela eta, Giza Eskubideen Adierazpen Unibertsalaren printzipioen alde agertzen dira.

Argi eta garbi ikusten dugu, artea guretzat ez dela formak lortzeko hariketa soil bat; artea ez dela “neutrala”; ez dela ezarritakoa apurtzeko “mailua”; ez dela “ispilu” soil bat izan behar –bizirik gabeko objetu bat izatedun gizartea bakarrik islatu ahal duena, baizik eta formen bidez lortutako ideia esanguratsuen adierazpena dela.

Artea maila eta partaide asko dituen praktika bat da eta (disziplina guztietan bezala, bai zientzian, medikuntzan, gizatasunean, politikan,...) bere lorpenik garaiena pertsona edo gizarte moduan ulermen sakonagoa lortzen laguntzean gertatzen da, hots, gizateriak hoien probetxua jasotzen duenean.

Arteak, beharren, itxaropenen, errealitatearen eta giza nahiekin zerikusirik ez lukeela izan beharko esan dutenak ere badaude –“bataila” guztien “gainetik” egon beharko lukeela diotenak. Kontrara, arteak aldi berean gauza bi egin beharko lituzkeela dakigu: alde batetik, gizakiak dituen dimentsioen aukerak onartu eta bestetik, hizkuntza egoki eta adierazgarri baten bitartez egin.

Lorpen horiek hiriko arteak eta mendebaldeko arteak formulaturiko hitzekin bakarrik ezin daitezkeela ulertu uste dugu. XXI. Mendeko arte adierazgarria ez da bakarrik etorriko, ezta ez du zigortua izateko beharrik ere, europear eta amerikar zentru kultural eta artistiko zorrotz horietatik. Lortutakoa, lehenengo munduko lana bere baitan hartzen duen moduan, indigen, arte independienteak, Ekialdeko zein Mendebaldeko beste arte batzuk, Hegoaldeko edota Iparraldeko hemisferioko kulturen moduan ere ulertu beharra dago.

Milaka pertsonarekin, -historikoak garaikideak diren artistekin daukagun zorra onartzen dugu, intelektualak eta filosofoak, olerkariak, dramagileak, elaberrigileak, zinegileak, kontu kontalariak eta humanistak. Hauetaz gain, munduko pertsona guztien ulermenerako lan egiten duten guztiekin. Erronka honetan parte hartzea errespontsabilitatea eta ohorea da baita bizi ospakizun honetan laguntzea ere, gizateria eta bakea hemen daude, guretzat, guztiontzat.